İMİŞLİ HAKKINDA
İmişli ilinin arazisi Kür-Araz bölgesinde Mil-Muğan ovasındadır. Araz çayı rayon arazisini ortadan kesip geçer. Arazın sağ sahili Muğan ovası, Arazın sol sahili ise Mil ovasıdır.
İmişli ili arazisinin mil ovasındaki kısmını kür çayı Şirvan ovası ile ayırır.
İmişli arazisinin Mugan kısmını Muganın İrandaki kısmından devlet sınırı ayırırı. İmişli ili arazisi düzlük yerler olduğundan eski komutanlar, hükümdarlar buralarda geçici yerleşmeler için yararlanmışlardır.
Bu yerler eski Manna, Urartu, Midya, Makedonyalı İskenderin, İran Ahamaniş şahlarının, Arapların, Selçukluların, Moğolların , Emir Timurun, Nadir şahın, Kaçarın, rusların ve onlarca fatihlerin, başkomutanlarıb hücumlarına şahit olmuştur.
Moğolların Azerbaycana birinci seferi zamanı 1220-21 yıllarında Muğanda kışlamışlardır. Muhor vd. tepeler muhtemelen o yılların yadigarıdır.
Şimdiki İmişli arazisinde eskiden inşa edilen kalelerin, kervansarayların, şehir kalıntılarının izleri kalmamıştır.
İli arazisinde XII-XIV yüzyıllara ait Kızıl Tepe, Muhor Tepe, Kara Tepe, Yedi Kurgan, Değirmen yeri, Kalaca yeri gibi tarihi abideler vardır. Ancak bu yerlerde arkeolojik kazılar yapılmamıştır, bundan dolayı bu abideler hakkında etraflı bilgimiz yoktur.
1930 yılının Ağustos ayında Karadonlu köyü merkezi olan Karadonlu ili kurulmuştur. İl merkezi olana kadar Karadonlu “uyezd” idi ve önce Salyan kazasına, Cavad kazasına bağlı olmuştu.
193 yılı Ağustos ayında il merkezi Bakü- Nardaran demiryolunun Karadonlu istasyonu yakınından İmişli köyüne nakledilmiştir. O zamanda il İmişli olarak adlandırılır.
İmişli köyü Karadonlu istasyonuna en yakın ve küçük bir köy olmuştır. Köyün adının nasıl neydana geldiği henüz açıklanamamıştır. ”Yemişli”, ”Gümüşlü”, “İbişli veya İmiş” adları ile ilgisi faraziye olarak kalmaktadır.
İmişli ili arazisinde ilk okul 1906 yılında Karadonlu’da açılmıştır. Karadonlu ortaokulunun şimdiki binası ise 1922-23 yıllarında inşa edilmiştir.
İl arazisinde il tıbbi hizmet 1913 yılında Çakırlı köyünde meydana gelmiş veba ile ilgili olarak Karadonlu ilinde inşa edilmiş olan Taunla Mücadele Dispanseridir.
Yeni il merkezi olan İmişlide ik idari bina “Kırmızı Bina” 1937-1938 yıllarında inşa edilmiştir.
1906 yılında Çarın emri ile Rusyanın başbakanı Stolpinin tarımsal reformları sonucunda Karadonlu”Muganstroy” kasabası inşa edilmiş, Muganda geniş sulama şebekesi düzeni ve Rusiyadan Azerbaycana göç ettirilen halk için İranla sınırdaş bölgelerde yeni köyler kurulmuştur.
1951-1955 yıllarında inşa edilip kullanıma sunulmuş büyük Behramtepe su kavşağı Milin ve Muganın sulama alanındaki problemlerini kısmen ortadan kaldırdı ve tarımsal üretim ürünlerinin süratle gelişmesine sebep oldu.
İmişli ilinde şimdi 127,7 bin insan yaşamaktadır. Aynı zamanda il arazisinde Ermenistan tarafından işgal edilmiş arazilerden (Azerbaycan arazisinin % 20’si işgal edilmiştir) mecburen çıkarılmış 35 bine yakın göçmen yaşamaktadır.
İl halkının 36 bini İmişli kentinde, 4500’ü ise Behremtepe kasabasında yaşamaktadır.
İlde 93 bin hektar ekine yararlı arazi vardır. Bunun da 62 bin hektarı otlak alanlarıdır.
Sulanan toprak alanı 31 min hektardır ki, onun da 29 min hektarı çift sürülen arazidir.
İlde 1 kent , 1 kasaba ve 48 köyden ibaret 50 yerleşim birimi vardır.
İlde 49 belediye vardır. İmişli kent, Behremtepe kasaba ve 47 köy belediyesi 451 belediye üyesi tarafından idare edilmektedir.
İmişli ilinin merkezi İmişli kentidir. Önceleri küçük bir köy olan İmişli il merkezi olduktan sonra süretle gelişmeye başladı. 1944-cü ilde kenttipli kasaba , 1960-cı ilde kent statüsü aldı.
İmişli kenti Araz çayının sol sahilinde Mil ovasındadır. Azerbaycanın başkenti Bakü’den 206 km uzaklıkta bulunmaktadır. Bakı-Nahcivan demiryolu üzerindedir.
Azerbaycan demiryollarının İmişli kentinden geçen Elet-Mincivan kısmın 1936 yılında hizmete açılmıştır.
İmişli kentinin hızla büyümesinde ve gelişmesinde demiryolcular kasabasının kurulması ve bırada sosyal, idari ve kültürel binaların inşa edilip hizmete verilmesi böyük rol oynadı.
İmişli yardımseverleri de ilde yapılan inşaat ve geliştirme hizmetlerinde aktif olarak katılmaktadırlar.
Şimdi İmişli’de şeker fabrikasında inşaat süratle devam etmektedir. İmişlide 600 kişilik kültür merkezi, 100 bin kitab hacmi olan merkezi kütüphane, tarih-etnografya müzesi, satranç okulu, Veliyyül-esr camisi, pazar, yüzlerce ferdi, sosyal ve idari bina, parklar, bahçeler, 2. Dünya Savaşı , 20 Ocak, 31 Mart kurbanlarının hatırası için inşa edilmiş abideler bu gün İmişlililerin en çok sevdikleri ve saygı gösterdikleri yerlerdendir.
Bakü — İmişli -215 km
Kurulma tarihi -18 Nisan1960
Araz bölümlenmesi –Kent:1; Kasaba:1; Köy:48
İdari merkezi İmişli kenti
Köyleri- Behremtepe Kasabası, Aranlı, Hacırüstemli, Kızılkend, Qaradonlu, Çaharlı, Gövherli, Mezreli, Hubyarlı, Soltanmuradlı, Karalar, Muradallar, Otuziki, Nurulu, Gulubeyli, Helfeli, Kürdmahmudlu, Murğuzallı, Xoşçobanlı, Karakaşlı, Mürselli, Becirevan, Ağcüyür, Karavelli, Mirili, Cavadhanlı, Resullu, Yalavac, Mehemmedli, Göbektala, Şahverdili, Karagüvendikli, Sarıhanlı, Alikulular, Muradhanlı, Ceferli, Boşçallar, Ağamemmedli, Ağamallar, Oruclu, Hacımustafalı, Memmedli, Elyetmezli, Telişli, Allahmedetli, Ağamemmedli.
