ÜRETİM İŞLEMLERİ VE FABRİKANIN ÇALIŞMASI

  1. Pancar alımı. Pancar siloları fabrikaya getirilen pancarın boşaltılması ve üreime girmeden önce belirlenen sürede korunması için hazırlanmış, özel donanıma sahip olan, altı betonla kaplanmış çukurlardır. Pancar buradan üretime yüksek basınçlı su aracılığı ile nakledilir. Fabrikanın iki adet silosu vardır. Burada saatte 200 ton pancarı üretime vermek mümkündür.
  2. Ekstraksiyon. Ekstraksiyon işlemi pancar şerbetinin çıkarılmasında en önemli aşamadır. Difüzyon kulesi, içinde  hereket eden özel konveyorlara sahip olan yüksek donanımdır. Burada, doğranmış pancar ve sıcak su karşı yönlerde  hareket ederek şerbet bırakmanın daha verimli olmasına imkan yaratır. Diffuzyon donanımının günde 5000 ton pancardan ham şerbet elde etme kabiliyyeti vardır.
  3. Şerbet üretimi. Diffuziyon işleminde  pancarın şerbeti çıkarılarak saflaştırılmasına başlanır. Bunun için kireç sütünden yararlanılır. Şerbetin içeriğindeki şekerden başka maddeler çökertilerek saflaşdırılmış şerbet elde edilir. Daha sonra temizlenmiş pancar şiresi evaporatorlarda buharlaştırılarak yüksek konsentrasyonda çözelti elde edilir. Evaporatorlar özel iç dizayna sahip olan aralıksız buharlaştırıcılardır. İmişli Şeker Fabrikasında mühtelif ölçü ve tiplerde evaporatorlar vardır.
  4. Kristalleştirme. Yüksek konsentrasyondaçözelti Rafineri kısmına verilir. Burada şerbet vakum buharlaştırıcılarından geçerek yüksek oranda doymuş hale gelir. Bu aşamada kristal tanelerinin oluşması gözlemlemlenir. Vakum buharlaştırıcıları Almanyanın Buckau R.Wolf, Krupp Teknik ve BMA şirketlerinin üretimidir.
  5. Santrifüjler. Şeker kristalleri ile doymuş kütle santrifüje verilir. Santrifüj donanımının görevi şekeri suspenziyadan ayırmakdır. Aşamalı  işlemlerin sonunda üründen ek olarak melas elde edilir. Melasın terkibinde bir miktar şeker vardır, ancak bu şekeri melastan ayırmak verimli değildir. Bu donanımlar Almanya’nın BMA şirketinde üretilmiş donanımlardır. Bu donanımların her biri günde ortalama 600 ton kristal suspenziyasını üretmek imkanına sahiptir.
  6. Kurutma. Yaş şeker santrifüjden çıkarak kurutma makinalarına girer. Bu makinalarda şeker sıcak hava ile karşıt yönde alçak sürettte nakledilir. Bu işlem yaş şekerin kurumasına sebeb olur. Toplam üç adet Almanya üretimi olan bu makinaların her birinde günde 500 ton yaş şekeri kurutma imkanı vardır. Şeker tamamen kurutuldukdan sonra eleklerden geçerek paketleme kısmına gönderilir.
  7. Paketleme. Burada toz şeker torbalara doldurularak taşıyıcı bant aracılığı ile ambara gönderilir. Bölme, İngiltere üretimi olan yarı-otomatik paketleme makinaları ile donatılmıştır.
  8. Ambarlar. İmişli Şeker Fabrikası hammdde, malzeme ve ürün ambarlarına sahiptir. Ürün ambarında torbalar yük arabalarına veya vagonlara nekledilir. Ürün buradan yüklenerek yola çıkar. Ürün ambarı, torbaların muhafazası için değil, nakliyat araçlarına yüklenmesi üçün nazarda tutulmuştur. Teknik ambarda fabrikanın ihtiyacı olan bütün yardımcı malzemeler ve yedek parçalar bulunur. Hammadde ambarından ise ham şekerin korunması için istifade edilir.
  9. Kalite kontrol labaratuvarı. İmişli Şeker Fabrikasında üretimin her aşamasında kalite denerim sistemi yer almaktadır. Kalite denetimi özel araçlarla donatılmış labaratuvarda 24 saat sürekli olarak yürütülür. Labaratuvarda hem ürünün, hem hammaddenin ve yardımcı malzemelerin analizleri yapılarak uluslararası kalite normlarına uygunluğu denetlenir. Buna ek olarak üretimin değişik aşamalarının da şeker üretimi normlarına uygunluğu denetlenir. Labaratuvar, hem kimyevi hem de mikrobiyolojik analizlerin yapılması için gerekli cihazlarla donatılmıştır. Burada esasen polarimetrik, renk testleri, konduksiyonkülü, sakarometrik, spektrofotometrik, kalorimetrik, digestiyon, bulanıklık ve s. analizleri belirtmek mümkündür.
  10. Isı Elektrik Merkezi. Isı Elektrik Merkezi kazan ve türbin bölmelerinden ibaret olup İmişli Şeker Fabrikasına sürekli elektrik enerjisi ve buharla besler. Kazan bölümü Rusya üretimi olan iki adet otomatik olarak idare edilen kazanlarla donatılmıştır. Bu kazanların her biri saatte 50 ton buhar üretme kabiliyetine sahiptir. Türbin bölümünde Ukrayna’da dizayn edilmiş 12 MW güce sahip türbin mevcuttur.
  11. Kireçtaşı müessisesi. Kireç atölyesi üretim işlemlerini özel öneme sahip olan kireç çözeltisi ve karbon gazı ile destekler. Kireç çözeltisi ve karbon gazından şerbetin saflaştırılmasında yararlanılır. Müessesede iki adet kireç sobası vardır. Bunlardan biri Almanya üretimidir ve günde 200 ton kireç taşını yakmak imkanı vardır. Bu soba kok kömürü ile çalışır. İranda üretilen diğer soba mazotla çalışır ve günde 150 ton  kireç taşını yakabilir.
  12. Su Havuzları ve Temizleyici Donanımlar. İmişli Şeker Fabrikasının kullandığı su dünyada kabul edilmiş normlara uygun temizleme işleminden geçtikten sonra üretime verilir. İçme suyu olarak aynı zamanda fabrikanın lojmanlarında ve diger çalışma alanlarında da kullanılır. Temizleyici donanım bölümü saatte 200 m3 suyu temizleyip ana hatta verebilir. Üç adet havuz bölüme sürekli olarak su verir. Dezenfeksiyon sistemi olarak UV teknolojisinden yararlanılır.
  13. Üretim ve Kullanım Sularını Temizleme Kısmı. Bu kısmın kurulmasının sebebi fabrikanın üretim ve kullanım sularının çevre için zararsız duruma getirilmesidir. Kısım iki bölümden ibarettir: Aerob-anaerob ve kullanım sularının temizlenme atölyeleri.
  14. Daşkesen Dağ Maden Sahası. Daşkesen maden sahası Azerbaycan Şeker Üretim Birliği tarafında İmişli Şeker Fabrikasına kireçtaşı sağlamak için 2005 yılında kurulmuştur. Burada aralıklarla günde 300 ton taş elde edilir. Kireçtaşı çıkarılmadan önce özel kuyular kazılarak filiz örnekleri İmişli Şeker Fabrikasının Kalite Denetim Labaratuvarına gönderilir. Burada yapılan analizlere göre taşın standartlara uygunluğu kontrol edilir. Kireçtaşı normlara uygun ise yatakta patlatma ve kazı işleri yapılır. Çıkarılan iri taşlar ufalanır ve yıkanarak tozdan temizlenir. Daha sonra kireçtaşı demiryolu istasyonuna getirilerek vagonlara yüklenir ve buradan da İmişli iline getirilir.
  15. Otomasyon ve İşlem Denetimi. İmişli Şeker Fabrikasında üretim işlemlerinin otomasyonu projesi Polonya Cumhuriyetinde 2004-2005 yıllarında hazırlanmıştır. Halihazırda fabrika projede öngörülmüş büyüklükte tam otomasyona geçmiştir. Teknolojik işlemlerin her aşamasında şerbetin kalite parametrelerine uygun üretimi otomatik cihazlarla ölçülmektedir. Bu cihazlar gerçek değerleri kabul edilmiş parametrelerle (sıcaklık, pH, Bx, seviye, basınç ve s.) kıyaslayarak makinalara gerekli emirleri gönderir ve teknolojik rejimin istikrarlı davam etmesini kontrol eder. Bu cihazlar Türkiye, Almanya, İngiltere, Amerika ve Ukraynada üretilmiştir.
  16. Sosyal hizmetler. İmişli Şeker Fabrikası çalışanlarına sosyal hizmetler sağlar. Sosyal hizmetlere yatakhane, yemekhane, dinlenme klübü, sağlık merkezi dahildir. Yatakhaneler 4 adet üç katlı binadan ibarettir. Fabrika vardiyalı düzende işlediği için günde üç defa yemek ve kahvaltı verilir. İşçi klübünde fabrika çalışanları boş szamanlarında dinlenirler. Ambulans ile donatılmış sağlık merkezi çalışanların sağlığını korur.

 

az | en | ru | tr